آیا تزریق بوتاکس می تواند باعث افتادگی پلک شود؟

تفاوت اصلی افتادگی پلک و افتادگی ابرو بعد از بوتاکس، در این است که کدام قسمت پایین آمده است. در افتادگی پلک، خودِ لبه پلک بالایی پایین‌تر می‌آید و روی بخش بیشتری از قسمت رنگی چشم یا حتی مردمک را می‌پوشاند؛ درحالی‌که ابرو ممکن است همچنان در جای طبیعی خود باشد. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که بوتاکس به عضله‌ای که پلک را بالا نگه می‌دارد برسد و آن را موقتاً ضعیف کند.

اما در افتادگی ابرو، خودِ ابرو پایین می‌آید و پوست زیر آن روی پلک جمع می‌شود؛ به همین دلیل، فرد احساس می‌کند پلکش سنگین یا افتاده شده است، درحالی‌که مشکل اصلی پایین‌آمدن ابرو است، نه ضعف عضله پلک. این حالت ممکن است پس از تزریق بوتاکس پیشانی و ضعیف‌شدن بیش‌ازحد عضله بالابرنده ابرو ایجاد شود. به زبان ساده، در حالت اول «لبه پلک» پایین می‌آید و در حالت دوم «ابرو و پوست بالای پلک». تشخیص دقیق این دو حالت با معاینه پزشک انجام می‌شود و گاهی هر دو هم‌زمان وجود دارند.

افرادی که از قبل افتادگی خفیف پلک، ضعف عضله بالابرنده پلک یا سابقه افتادگی پس از تزریق بوتاکس دارند، ممکن است بیشتر در معرض این عارضه باشند. همچنین در افراد مبتلا به برخی بیماری‌های عصبی‌عضلانی، مانند میاستنی گراویس، حساسیت به اثر بوتاکس بیشتر است و تزریق به بررسی دقیق پزشک نیاز دارد. سابقه جراحی پلک یا تغییرات آناتومی اطراف چشم نیز باید پیش از تزریق به پزشک اطلاع داده شود، زیرا می‌تواند بر انتخاب محل و دوز تزریق تأثیر بگذارد.

افرادی که ابروهای پایین، پوست اضافه پلک یا عادت به بالابردن مداوم ابروها دارند نیز ممکن است پس از بوتاکس پیشانی بیشتر دچار احساس سنگینی چشم شوند؛ البته این حالت اغلب ناشی از پایین‌آمدن ابرو است، نه افتادگی واقعی پلک. علاوه بر ویژگی‌های فردی، دوز نامناسب، محل یا عمق نادرست تزریق و نزدیکی تزریق به کاسه چشم می‌توانند احتمال بروز عارضه را افزایش دهند. بنابراین، ارزیابی وضعیت پلک و ابرو پیش از تزریق و انتخاب پزشک متخصص و باتجربه، نقش مهمی در کاهش خطر دارد.

انتخاب پزشک متخصص و باتجربه: شناخت دقیق عضلات صورت و تسلط بر روش تزریق، احتمال افتادگی پلک را کاهش می‌دهد.
بررسی پلک و ابرو پیش از تزریق: پزشک باید افتادگی قبلی پلک، موقعیت ابروها و وضعیت عضلات پیشانی را ارزیابی کند.
تعیین دوز و محل مناسب تزریق: مقدار، عمق و نقاط تزریق باید متناسب با آناتومی صورت هر فرد انتخاب شود.
استفاده از بوتاکس معتبر: تزریق باید با فرآورده اصیل و دارای مجوز انجام شود.
اطلاع‌دادن سوابق پزشکی: سابقه افتادگی پس از بوتاکس، جراحی اطراف چشم، بیماری‌های عصبی‌عضلانی و داروهای مصرفی را به پزشک بگویید.
پرهیز از مالش و ماساژ محل تزریق: پس از تزریق، از دست‌کاری و فشار غیرضروری روی ناحیه خودداری کنید و توصیه‌های پزشک را رعایت کنید.

نکته: رعایت این موارد خطر افتادگی پلک را کم می‌کند، اما آن را کاملاً از بین نمی‌برد.

اگر پس از تزریق بوتاکس دچار افتادگی پلک یا احساس سنگینی غیرعادی چشم شدید، با پزشک تزریق‌کننده تماس بگیرید تا علت بررسی شود؛ برای مراجعه لازم نیست چند هفته صبر کنید. اگر افتادگی رو به تشدید است یا دید شما را مختل می‌کند، معاینه زودهنگام چشم‌پزشک ضروری است. افتادگی ناگهانی همراه با دوبینی، کاهش دید، تفاوت اندازه مردمک‌ها، سردرد شدید یا ضعف صورت و اندام‌ها نیازمند مراجعه فوری به اورژانس است و نباید صرفاً به بوتاکس نسبت داده شود. همچنین مشکل تنفس، اختلال بلع یا ضعف منتشر عضلات پس از تزریق، از علائم اورژانسی محسوب می‌شوند. اگر طی چند هفته نشانه‌ای از بهبود مشاهده نشد یا افتادگی حدود سه ماه ادامه داشت، برای ارزیابی مجدد مراجعه کنید و از مصرف خودسرانه قطره‌های چشمی بپرهیزید.

• American Academy of Family Physicians — استفاده و مراقبت از بوتاکس
• American Society of Plastic Surgeons — راهنمای استفاده از بوتاکس در جراحی زیبایی
• National Institutes of Health — مقالات علمی در مورد تاثیرات بوتاکس